Kaplica Wiktorów w Załużu

W 2025 roku odwiedziłem miejsce, które kusiło mnie odkąd Miejska Biblioteka Publiczna w Sanoku opublikowała w wersji cyfrowej kolekcję archiwalną rodziny Wiktorów z Wiatrowic herbu Brochwicz – jednego z najznamienitszych rodów Ziemi Sanockiej. 

Besko - jar Wisłoka i schody donikąd

Często przejeżdżam przez Besko udając się w odleglejsze strony. Ruchliwa droga Sanok-Krosno wymaga uwagi więc raczej na boki się nie rozglądam, a jest to przecież miejsce niezwykłe. Po pierwsze znane z jedynego w swoim rodzaju kanionu Wisłoka, którego pierwszy uczony opis zawdzięczamy wywodzącemu się z pobliskiego Strzyżowa geologowi profesowi Henrykowi Świdzińskiemu. Przed 70 laty prowadził tutaj wycieczkę 23-go zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego i tak opisał to miejsce:

Zagórz po dekadzie

10 lat odwiedziliśmy rodzinnie po raz pierwszy ruiny klasztoru w Zagórzu klik> podziwiając pamiątkę przeszłości  i dolinę Osławy z jej lewego brzegu. Karmel wybudowany w latach 1700-1730, w roku 1772 był areną ostatniej bitwy konfederacji barskiej. Spalony  podczas oblężenia, po restauracji służył zakonnikom do 1822  roku, kiedy to pożar wywołany w niejasnych okolicznościach strawił go doszczętnie.

Przełom Osławy pod Mokrem

Rozważałem kiedyś czy Przełom Hołubli zasługuje na miano przełomu. O ile w tamtym przypadku wyszło na to to, że dolinie Hołubli średnio się to miano należy, o tyle w przypadku Osławy takich wątpliwości mieć nie można. Ta wypływająca spod Matragony rzeka, co rusz się przez coś przełamuje. Najpierw przez Bieszczady, potem poniżej dopływu Osławicy toruje sobie drogę pomiędzy Bieszczadami, a Beskidem Niskim, aż w końcu przez Pogórze Bukowskie. Wije się gibko pomiędzy górskimi i pogórskimi pasmami, a tam gdzie nie może ominąć próbuje się przedrzeć tworząc przełomy. Dwa z nich zostały uznane za godne rezerwatowej ochrony jako "Przełom Osławy pod Duszatynem" (utworzony w 2000 r, pow. 322,45 ha) oraz "Przełom Osławy pod Mokrem" (utworzony w 2003 r, pow.142,79 ha).

Klasztor w Zagórzu - Grób Nieczui

Ktokolwiek będziesz kiedy w tym oddalonym zakątku podkarpackiej krainy, kędy się schodzą dawnej Małopolski i Rusi Czerwonej granice – oddawszy cześć twoją niepoliczonym tej ziemi pamiątkom przeszłości – nie zapomnij też także zapytać o miejsce, z którego najlepiej widać ruinę zagórskiego klasztoru.