„Drill, baby, drill!”, czyli naftowa gorączka na Pogórzu

Początek szlaku  Ustrzyckiej Rozety - Zadwórze

Gdyby Donald Trump przeniósł się w czasie o jakieś sto czterdzieści lat i odwiedził Galicję, mógłby się przekonać, że jego hasło „Drill, baby, drill!” było tu realizowane w całej rozciągłości. W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX stulecia wiele okolic na Pogórzu i Przedgórzu Karpackim od Kołomyi po Limanową zmieniło się w krajobraz pełen szybów, wież wiertniczych i "koników", a poszukiwanie ropy stało się jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk gospodarczych tej części monarchii austro-węgierskiej.

Wiejski Uniwersytet Orkanowy w Gaci

Komitet Budowy Wiejskiego Uniwersytetu Orkanowego w Gaci Przeworskiej, 1933 r.
W dolnym rzędzie od lewej: Jan Cwynar, Piotr Świetlik (przewodniczący Komitetu), Maria Kubicka, Franciszek Niemczak, Mieczysław Flejszar.
W drugim rzędzie od lewej: Stanisław Rejman, Andrzej Rydz, Władysław Kojder, Tadeusz Brożbar, Franciszek Fołta, Ignacy Solarz (kierownik Wiejskiego Uniwersytetu w Gaci), Zofia Solarzowa.
W górnym rzędzie od lewej: Jacek Brożbar, Tadeusz Cyran, Józef Ulma.

Poszukując materiałów na temat rodziny Ulmów natknąłem się na ciekawy dokument fotograficzny udostępniony przez Centrum Archiwistyki Społecznej. Fotografia pochodzi ze zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łańcucie i jest opisana jako „Założyciele Wiejskiego Uniwersytetu Orkanowego w Gaci, 1933”, a w szczegółowym opisie osoby na zdjęciu są wymienione imiennie.

Powtórka z siedliskich gipsów

"Gipsiarnia" w Siedliskach tuż przy lokalnej drodze 

Dekadę temu w poście „Skalniak z alabastru albo ładny gips” opisałem nieudane poszukiwania gipsu w Siedliskach pod Rzeszowem, które co prawda zakończyły się fiaskiem, ale zaowocowały inspirującą znajomością z Maciejem Majewskim, autorem czasowo zawieszonego bloga geologicznego „Sekwencja Boumy”. W poście „Szable w dłoń!” Maciej nie tylko pokazał piękne kryształy gipsu z odsłonięcia w przysiółku Broniakówka, lecz także w charakterystyczny dla siebie sposób opisał procesy geologiczne zachodzące w dzisiejszej „zatoce rzeszowskiej” na krawędzi Pogórza Karpackiego.

Relikwia czy materiał badawczy? O książce „Ulmowie. Rękopisy”

Do postaci Józefa Ulmy wracam na tym blogu po raz kolejny, gdyż skłoniła mnie ku temu nowa książka ks. Pawła Tołpy "Ulmowie. Rękopisy. Wybrane zapiski męczeńskiej rodziny". W poprzednim poście sugerowałem konieczność głębszej analizy materiału archiwalnego „po Ulmach” odnalezionego już po beatyfikacji, więc książka ks. Tołpy wydaje się niejako odpowiedzą na mój postulat. Lektura tego cennego opracowania skłania jednak do postawienia kolejnego pytania: Czy mamy tu do czynienia przede wszystkim z próbą opracowania materiału historycznego, czy raczej z interpretacją rodzinnej spuścizny, której nadano szczególny, niemal sakralny status?

Zamkowy Las w Czudcu – jaki był przed blisko wiekiem

W Archiwum Państwowym w Przemyślu zgromadzono sporo zbiór planów urządzenia lasu majątków leśnych z Podkarpacia z okresu międzywojennego. Niedawno miałem okazję obejrzeć kilka z nich, ze starannie wykonanymi odręcznymi mapami i opisami taksacyjnymi w formie maszynopisów. Moją uwagę zwrócił "Plan gospodarczy dla obrębu Czudec na okres 1939/1940-48/49 własności Adama Uznańskiego" autorstwa  inż. Antoniego Ilgnera z Rzeszowa.