Strony

czwartek, 17 września 2026

Relikwia czy materiał badawczy? O książce „Ulmowie. Rękopisy”

Do postaci Józefa Ulmy wracam na tym blogu po raz kolejny, gdyż skłoniła mnie ku temu nowa książka ks. Pawła Tołpy "Ulmowie. Rękopisy. Wybrane zapiski męczeńskiej rodziny". W poprzednim poście sugerowałem konieczność głębszej analizy materiału archiwalnego „po Ulmach” odnalezionego już po beatyfikacji, więc książka ks. Tołpy wydaje się niejako odpowiedzą na mój postulat. Lektura tego cennego opracowania skłania jednak do postawienia kolejnego pytania: Czy mamy tu do czynienia przede wszystkim z próbą opracowania materiału historycznego, czy raczej z interpretacją rodzinnej spuścizny, której nadano szczególny, niemal sakralny status?

niedziela, 19 lipca 2026

Zamkowy Las w Czudcu – jaki był przed blisko wiekiem


W Archiwum Państwowym w Przemyślu zgromadzono sporo zbiór planów urządzenia lasu majątków leśnych z Podkarpacia z okresu międzywojennego. Niedawno miałem okazję obejrzeć kilka z nich, ze starannie wykonanymi odręcznymi mapami i opisami taksacyjnymi w formie maszynopisów. Moją uwagę zwrócił "Plan gospodarczy dla obrębu Czudec na okres 1939/1940-48/49 własności Adama Uznańskiego" autorstwa  inż. Antoniego Ilgnera z Rzeszowa.

czwartek, 9 lipca 2026

Z biegiem Wiaru

Wiosenny Wiar pod Makową
Wiar jest niewątpliwie rzeką Pogórza Przemyskiego, choć bierze początek jako górski potok i przecina kilka mezoregionów fizycznogeograficznych. Wiar liczący niespełna 75 km, dwukrotnie przekracza granicę państwową, na swojej drodze tworzy przełomy, odsłania skały liczące dziesiątki milionów lat, mija dawne wsie i miejsca pielgrzymkowe, by ostatecznie zakończyć bieg w Sanie na terenie Przemyśla. Spróbujmy prześledzić jego drogę od pierwszych źródeł aż do ujścia.

piątek, 5 czerwca 2026

Alabaster z Łopuszki - historia prasowa

Zdjęcie archiwalne szybu kopalni w Łopuszce Wielkiej z profilu  "Polska południowo-wschodnia"
– cyfrowa korekta jakości obrazu z wykorzystaniem AI.

W marcu 2026 roku pojawiła się informacja, że ponad osiem hektarów terenu po dawnej kopalni alabastru w Łopuszce Wielkiej zostanie przekazane gminie Kańczuga. Samorząd zamierza wykorzystać ten obszar na cele rekreacyjne i sportowe. Dla młodszych mieszkańców i przybyszy, naturalnym jest aby właśnie w ten sposób wykorzystać rozległe chaszcze za siedzibą Komunalnego Klubu Sportowego Alabaster. Starsi pamiętają jeszcze żywe przedsiębiorstwo górnicze z nadziejami na lepszą przyszłość. 

niedziela, 17 maja 2026

Storczyk samczy i romantyzacja krajobrazu biedy. Kilka refleksji o ochronie bioróżnorodności łąk i pastwisk

Początkiem maja i kwietnia, często podziwiam bieszczadzkie pastwiska budzące się do życia po zimowej szarości. Pod względem przyrodniczym to miejsca specyficzne, z oryginalną florą, fauną, a nawet biotą grzybów. Sztandarowym przedstawicielem tej ostatniej grupy jest dla mnie czasznica oczkowata, której jesienne owocniki jeszcze wiosną dymią zarodnikami, potrącone krowią racicą.