Strony

poniedziałek, 5 września 2011

Skałka Dubnik

Skałka Dubnik to naturalna odkrywka tworząca stromy, skalisty cypel na lewym brzegu Wiaru w miejscowości Nowe Sady, noszącej niegdyś dźwięczną nazwę Hujsko. Tworzy czołowy próg denudacyjny krawędzi Karpat. Zbudowana jest głównie ze zlepieńców z niższej części formacji stebnickiej nazywanej zlepieńcami z Dubnika (ogniwo). 
Lnicznik drobnoowocowy na tle zlepieńca z Dubnika
Wyjątkowy walor tych zlepieńców polega na występowaniu w nich otoczaków skał (do 20 cm średnicy) budujących brzeg morza dolnomioceńskiego. Praktycznie nie stwierdzono wśród nich materiału karpackiego. Najczęstszym składnikiem są: fioletowe i zielone flity oraz łupki jurajskie, rzadziej występują: kwarcyty, granity, gnejsy, porfiry, czerty, piaskowce i margle. Formacja stebnicka to formacja dolnego miocenu występująca przed czołem Karpat fliszowych. Grubość tej jednostki to około 500 m. Zbudowana jest ona z gruboławicowych piaskowców, przekładanych łupkami różowymi i szarymi. Według profesora Janusza Kotlarczyka formacja zaliczana jest do płaszczowiny borysławsko-pokuckiej, fragmentarycznie wykształconej na terenie Polski. 
Na grzbiecie skałki występuje ciekawa roślinność kserotermiczna. 
 Murawy kserotermiczne z kłosownica pierzastą

 Szałwia łąkowa (także w formie albinotycznej)
Wiąz polny w odmianie korkowej
Na skałce Dubnik występuje między innymi obfite stanowisko rzadkiego i chronionego dzwonka syberyjskiego, odnalezione tutaj jeszcze w XIX wieku przez Bolesława Kotulę - badacza flory okolic Przemyśla.
Dzwonek syberyjski na tle zlepieńca z Dubnika

Skałka jest objęta ochroną prawną jako stanowisko dokumentacyjne.

Bardziej barwnie o dubnickiej skałce piszą Maria Ryzner-Feduniewicz i Wiesław Feduniewicz w legendzie o zlepieńcu z Dubnika (źródło: http://www.spmlodowice.pl/szkola_region/legendy.html)
Szumią stare jodły w turnickim lesie, mkną wartko po kamieniach wody Wiaru i Turnicy, wiatr niesie opowieści z dawnych lat. Jeśli wybierzemy się na wędrówkę doliną rzeki, od granicy w stronę Nowych Sadów i Nowosiółek, ujrzymy w przysiółku Dubnik dużą skałę. Potężne bloki zlepieńca kruszą się, odpadają i zamieniają w piach. Na zboczach góry rosną wspaniałe jałowce. Powiadają ludzie, że miejsce to dziwne i niebezpieczne. Nazywano je Sokolą Górą lub Diabelską Górą.. Podobno skałę tę niósł kiedyś diabeł, by zrzucić ją na ziemię i zniszczyć żyjących tu ludzi. Ale przestraszył się odgłosu dzwonów rozbrzmiewających od strony kalwaryjskiego lasu. Upuścił potężne głazy na ziemię i pozostawił, rzucając jednak klątwę na to miejsce. Jeśli skała się rozkruszy, to nastąpi koniec świata. A tym szybciej będzie się rozpadać, im bardziej ludzie będą niedobrzy, zapatrzeni w siebie i własne korzyści, zapomną o innych. Ludzka pycha i egoizm dokończą diabelskiego dzieła. Wieczorem lepiej to miejsce omijać z daleka, bo złe moce urządzają tam harce i sprawiają, że wędrowcom trudno trafić do domu. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz